Göyəzən Dağı

  • Space TV
  • 30 Oktyabr 2019 15:19

Hökümdarların sığınacaq yeri olan Göyəzən dağı  .Dəniz  səviyyəsindən 850 yerləşdiyi  ərazidə isə  250 metr  hündürlüyü  olan  vulkanik  dağ   Qazax rayonunun  rəmzlərindən biridir. Təbaşir dövründə püskürmüş vulkanın yerində əmələ gəlib bu dağ hündürlüyünə  hətta  dağ  birləşmələrinin olmadığına  görə digər  dağlardan fərqlənir.  Kiçik Qafqazın dağətəyi sahəsində ekstruziv günbəz-dağa Göy əzən adını  veriblər . yerli  sakinlərin bildirdiyinə  görə  bu ad  dağın kölgəsinin daim yaşıl otlaq olması ilə əlaqədardır  digər  versiyada isə  uca olması ilə  sanki  göylərə təsiri ilə . Göyəzən sanki   kompas  rolunu oynayır   hansı ərazidən baxsan o zaman  zirvəsini  görmək olur. Rayonun Əskipara  dərəsində  Çoxaz çayının  sol sahilində   Alpout  və Abbasbəyli  kəndlərinin ərazisində  yerləşir  . Yaşı məlum olmayan bu  sütün dağın  oxşarı yəni  əkiz tayıda  var  .Özüdə  okianın  o üzündə  cırtdan bir  dövlətin ərazisində . Mədəniyyət  və   turizm idarəsinin əməkdaşı Nofəl  Qurbanov  sanki  bu dağlar  qardaşdır deyir  .

Amma Karib  dənizinin əhatəsində  yerləşən 1397  metr hündürlüyü olan   Mon-Pele tacı ilə  Göyəzən arasında  fərq  cox  böyükdür   . Beləki  Mon Pele tacı   cavan olsada   Göyəzən  cox  qədimdir  və   onun yerləşdiyi məkan  tarixin  sınağına  şahidlik edib . Hətta Hökmdarların  yürd yeri olub  .

Avey  dövlət  qoruğunun tərkibinə  daxil olan  Göyəzən  abidəsi  əhatə etdiyi  30 hektarda  zəngin  tarixi izləri acıq  sezmək olur .

Göyəzənin  zirvəsi nisbətən düzən olub, geniş meydançanı xatırladır. Burada orta əsrlərə aid yeddi bürclü qala divarları və dördkünc bina qalıqları, həmçinin bir neçə mağara aşkar edilib.Dibində və ətəyində iri və qədim yaşayış yerin, yeddibürclü qalanın qalıqları görünür. Gövdəsində ilkin insanın məskəni sayılan mağara-otaqlar var. Zirvəsi nisbətən yastıdır. Deyilənə görə qədimdə bayramlarda və düşmən təhlükəsi olanda dağın zirvəsində tonqal qalanarmış. Göyəzən istehkamının IX-XII əsrlərə aid keşikçi məntəqəsi olması  güman edilir.Göyəzən dağını   qoruqlar  siyahısına  qatan isə   zirvəsində olan   eyni adlı qala  və   mağaralardır . eyni zamanda  qoruq ərazisində olan qədim  tapıntılar  və   tikililərdə   qoruğun   qədimiliyini  sübut  edən  amillərdir  . Havalarin isti  kecdiyi vaxtlarda  yəni  aprel may aylarında  göyəzənə məktəblilərin ekskursiyası  təşkil edilir  buda  gənclərin  tarixi abidələrimizə  sevgisini  dahada  dərinləşdirir .

Böyük Səməd Vurğun hələ  zamanında Bu kiçik  dağı “Yadıma düşdü”  şerində   o qədər  gözəl tərənnüm  etmişdir  ki  nəinki olkəmizdə   hətta  sovetlər  birliyindədə  hər kəs bu  dağın  görmək  ücün  səbirsizlənirdi   .

Göylərə baş çəkir Göyəzən dağı
Axşamlar açıq olur ayin qabağı.
Bizim gəlinlərin bayram qabağı
Fəsəli yaymağı yadıma düşdü.

Vasif Vaqifoğlu  SPACE TV

Paylaş

 Xəbəriniz olsun